Emotie komt van rechts

november 13, 2019

Een vaak terugkerende zin in onze trainingen. Of het nu gaat om communicatie of verandermanagement, het IPRE model (Inhoud Proces Relatie Emotie) komt eigenlijk altijd wel een keer voorbij. Meestal om allerlei misverstanden in communicatie te duiden. Als de emotie bij de ander op de voorgrond treedt, komt jouw inhoud immers niet meer binnen. Dan is het tijd om te schakelen naar een ander gespreksniveau. Voor veel mensen lastig, want emotie is in Nederland in een zakelijke context al gauw “niet professioneel”. Voor de meeste mensen staat ingaan op emotie, of het nu die van jezelf is of die van een ander, gelijk aan de regie verliezen over het gesprek. Jammer, want die kwalificatie ontneemt ons een deel van onze denkkracht. Het werken met het IPRE model helpt mensen die kracht vollediger in te zetten.

Wat is het IPRE model?

We communiceren naar elkaar op vier verschillende lagen: Inhoud, Proces, Relatie en Emotie. De inhoud gaat over dat wat we elkaar willen vertellen, het proces over de manier waarop we dat doen. Relatie heeft betrekking op de onderlinge verhoudingen tussen de gesprekspartners en emotie op datgene wat zij beiden, onafhankelijk van elkaar, voelen als gevolg van het gesprek. De emotie kan een reactie zijn op de inhoud, maar ook op de manier waarop dingen worden gezegd. Of de verhouding die daarmee impliciet wordt aangeduid. Natuurlijk is het model een vereenvoudigde versie van de werkelijkheid. Maar het helpt wel verklaren waarom je soms in een gesprek “de verbinding verliest”. Dan is bij beiden even niet hetzelfde niveau dominant. Dat “emotie van rechts komt”, heeft eigenlijk vooral te maken met het feit dat de meesten van ons proberen emotie niet rechtstreeks te uiten. Dat kost zo veel denkkracht dat er nauwelijks ruimte overblijft voor de andere communicatielagen.

Zakelijk omgaan met emoties?

“Gevoel is het gewaarworden van een behoefte” zei een wijze vrouw. Niet meer en niet minder. Als we de tijd nemen en krijgen om ons rustig af te vragen “Welke behoefte word ik nu gewaar?” is emotie ineens een stuk minder spannend. Het antwoord op die vraag kun je gebruiken in de andere lagen van het gesprek; inhoud, proces of relatie. Grote kans dat die behoefte daar betrekking op heeft.  De ander helpen in een gesprek kan door de emotie die je denkt waar te nemen te benoemen, te checken of je het goed gezien hebt en te vragen wat de ander nu nodig heeft. Dan houd je samen regie over het gesprek. Tegelijkertijd kan jullie intuïtie, die aangeeft dat er nog een bepaalde behoefte ligt, ook haar werk doen. 

Emotie en denkkracht

Denken en leren met hoofd, hart en handen wordt wel eens gezegd. Het hoofd staat dan voor het Wat. De doelen, resultaten en de omgeving waarin je je kennis toepast. De handen voor het Hoe. Strategie en vermogen, de vaardigheden die nodig zijn. Hart voor het Waarom, de motivatie, normen en waarden die ermee verbonden zijn. Maar je denkt en leert ook met je buik. De intuïtie, het gevoel of iets bij je past of niet. Of er nog iets op tegen is. Je buik staat voor het Waartoe. Identiteit en bestemming. Een groot deel van de intrinsieke motivatie van deelnemers, waarnaar we als trainer altijd hard naar op zoek zijn, zit daar. Als je met leren echt een verandering teweeg wilt brengen, moet je resultaat bereiken op alle vier de niveaus.

Meer weten?

Download de infographic van het IPRE model. Rekening houden met IPRE in je trainingen? Volg de training Effectieve Leerprocessen Ontwerpen.

    X